Zoetermeer en Zegwaart Stadsgeschiedenis

1000 jaar in 16  hoofdstukken, elk met een eigen onderwerp.
De stadsgeschiedenis in een notendop.
En nog meer geschiedenis rondom een thema.

Stadsgeschiedenis in een notendop

In een aantal hoofdstukken wordt er rondom een thema een beeld gegeven van de geschiedenis van Zoetermeer en Zegwaart. Vanaf de stichting van de eerste nederzetting voor het jaar 1000 tot in de 20 eeuw.

Hieronder staan de verwijzingen naar de stadsgeschiedenis in een notendop.

Geologie

We beginnen ons verhaal over de ontstaansgeschiedenis van Zoetermeer ongeveer 100.000 jaar geleden ten tijde van de laatste ijstijd. 

Lees verder

De eerste bewoners

De Archeologische Werkgroep Zoetermeer heeft wel enkele Romeinse scherven gevonden maar dit zijn er zo weinig dat niet met zekerheid kan worden bepaald of Zoetermeer reeds in de Romeinse tijd bewoning kende. 

Lees verder

Het onstaan van de dorpskern

Zoetermeer is ontstaan in (of voor) de tiende eeuw als een nederzetting van akkerbouwers en vissers midden in het grote Hollands-Utrechts moerasgebied dat werd aangeduid als "die Wildernisse".

Lees verder

Dorpsbestuur voor 1811

Zoetermeer vormt sinds 1935 één gemeente met Zegwaart maar tot dat jaar waren het twee zelfstandige gemeenten

Lees verder

Kasteel Palenstein

Tussen 1370 en 1398 liet ridder Willem van Egmond aan de Dorpsstraat een versterkte woning bouwen, die hij Palenstein noemde.

Lees verder

Zoetermeer, Zegwaart en Benthuizen rond 1500

Zowel in 1494 als in 1514 liet de graaf van Holland een onderzoek doen naar de toestand van de steden en dorpen in zijn gewest, in verband met een vernieuwde vaststelling van de schildtalen. De schildtalen gaven een bepaald belastbaar vermogen aan in schilden, gouden munten.

Lees verder

Veen en turf

De bodem van Zoetermeer bestond in de middeleeuwen uit een metersdikke veenlaag, waarop landbouw kon worden bedreven.

Lees verder

Het ontzet van Leiden

De Tachtigjarige Oorlog heeft ook Zoetermeer niet onberoerd gelaten. In september 1574, toen de Maasdijken op bevel van de prins van Oranje waren doorgestoken

Lees verder

Veel geloven op een kussen

Een grote groep katholieken kerkte vanaf 1685 in een schuurkerk aan de Voorweg, tussen Zoetermeer en Leidschendam. De Hervormden gebruikten de middeleeuwse kerk in de dorpskern en schuin daar tegenover hadden de Remonstranten sinds 1635 hun schuilkerk. 

Lees verder

Torenuurwerk in de Oude Kerk

Het oude uurwerk in de Oude Kerk is één van de weinige zeventiende eeuwse monumenten van Zoetermeer.

Lees verder

Begrafenissen in de 17e eeuw

Karel van Wijngaarden verwierf de ambachtsheerlijkheden Zoetermeer en Zegwaart in 1642-1643 en manifesteerde zich tot zijn overlijden in 1669 nadrukkelijk in het bestuur en de dagelijkse gang van zaken.

Lees verder

Droogmakerijen

Naast de watervlakten die door de vervening waren ontstaan, vormde het Zoetermeerse meer door zijn omvang een grote bedreiging voor het omringende land.

Lees verder

Boterdorp (1850-1950)

In de negentiende eeuw werd Zoetermeer-Zegwaart ontsloten door de spoorlijn Den Haag-Utrecht, die in 1868 gereed kwam. 

Lees verder

Oorlog

Vrijheidsbeperkingen, distributie van voedsel en vordering van allerlei andere goederen maakten het leven in de oorlog een stuk moeilijker. 

Lees verder

Oorlogsmonument en eregraf

Dit artikel beschrijft de pogingen om de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in Zoetermeer en slachtoffers van latere oorlogen, op waardige wijze te herdenken. 

Lees verder

Groeikern

De dorpen Zoetermeer en Zegwaart werden op 1 mei 1935 samengevoegd tot één gemeente. De nieuwe gemeente had toen 4500 inwoners. Tot in de jaren zestig werd op kleine schaal nieuwbouw gepleegd voor de eigen bevolking.

Lees verder

Schoolgebouwen en onderwijs

Tot 1861 waren Zoetermeer en Zegwaart samen maar één school rijk: de openbare lagere school aan de Dorpsstraat 70. 

Lees verder

Zandwinning

Nog voor de eerste paal voor de groeikern Zoetermeer de bodem in werd geslagen, rapporteerde directeur van gemeentewerken W. van Heemskerk ........

Lees verder

De gemeentewapens

Vanouds hebben steden in Nederland een wapen, waarmee ze zich onderscheiden van andere steden. Ook vele grotere plaatsen voerden al vroeg een wapen en in de 18e eeuw beschikten ook veel dorpen over een eigen herkenningsteken.

Lees verder

Zelf aan de slag

Hieronder staat een LESBRIEF over de Tweede Wereldoorlog en Zoetermeer. Ook over de geschiedenis van de Kieswet en de politiek sinds 1917 is er een LESBRIEF.

Gebruik onze bronbewerkingen op www.allezoetermeerders.nl om zelf onderzoek te doen. Bronbewerkingen zijn digitale weergaven van teksten in archieven, vaak alfabetisch (indexen) of logisch gerangschikt. De archieven zelf berusten in de meeste gevallen in het Stadsarchief Zoetermeer, waar ze op afspraak kunnen worden geraadpleegd.

Zoetermeer, Zegwaart en Benthuizen rond 1500

Zowel in 1494 als in 1514 liet de graaf van Holland een onderzoek doen naar de toestand van de steden en dorpen in zijn gewest, in verband met een vernieuwde vaststelling van de schildtalen. De schildtalen gaven een bepaald belastbaar vermogen aan in schilden, gouden munten.

Lees verder